Aktibazio energia. Arrhenius-en ekuazioa. Katalisia

Erreakzio kimiko guztien abiadura handitu egiten da tenperaturari esker. Industria munduan erabiltzen diren erreakzio kimiko asko inguruneko tenperatura baino altuagoekin burutzen dira, baldintza horietan, erreakzioaren abiadurari esker ekonomia arlotik bideragarria izaten baita produktu horren ustiapena. Hala eta guztiz ere, elikagaiak gordetzeko modurik egokiena tenperatura baxuetan mantentzea da, hala, bakterien deskonposizio abiadura jaitsi egiten baita.

Aktibazio energia

Erreakzio kimiko bat gertatu dadin, beharrezkoa da erreaktiboen molekulek elkarren artean talka egitea. Talka hori eraginkorra izan dadin, beharrezkoa da molekulek orientazio egokiarekin eta nahiko energiarekin talka egitea.

Bestalde, erreakzio kimiko bat erreaktiboen atomoak berriro antolatzearen ondorioa da, horiekin produktuak sortzeko. Prozesu hau ez da zuzenean gertatzen, baizik molekulen aldi baterako asoziazio bidez edo konplexu aktibatu deitzen zaion bitarteko egoera bitartez.

Erreaktiboek konplexu aktibatua deitzen zaiona osatu ahal izateko behar den energiari aktibazio energia deitzen zaio, Ea. Erreakzioa gerta dadin molekulek aurre egin eta gainditu behar duten energia hesia adierazten du aktibazio energiak.

Molekulen arteko talketan, energia zinetikoaren zati bat energia potentziala bihur daiteke. Molekulen arteko talka bat eraginkorra izan dadin, beharrezkoa da molekulen energia zinetikoa aktibazio energia baino handiagoa izatea.

Aurreko grafikoan ikus daitekeen bezala, O3 molekula batek NO molekula batekin talka egitean, energia potentzialaren aldaketa gertatzen da. Azkenean, NO2 eta O2 erreakzio produktuak sortzen dira talka horren ondorio bezala.

k-ren eta tenperaturaren arteko erlazioa

Arrhenius-en ekuazioak abiaduraren konstantea tenperaturarekin lotzen du erreakzio kimiko jakin bat gertatzeko:

k = Ae-Ea/RT

non A konstante bat den. Konstante horrek abiaduraren konstantearen unitate berdinak ditu; Ea aktibazio energia da (energia unitateak) , eta R gasen konstantea da. Aktibazio energiarekin bateragarria den unitateetan adierazten da.

Logaritmoak erabiliz, honela adieraz daiteke horren ekuazioa:

Katalisi kontzeptua

Katalizatzailea erreakzio kimiko baten abiadura aldarazten duen substantzia bat da; erreakzio kimiko hori abiadura lasterrago gertatzea egiten du posible.

Katalizatzaileek ez dute sistema kimiko baten oreka egoera aldarazten; hau da, bere oreka konstantea. Erreakzioan aktiboko parte hartzen duten arren, ez dira kontsumitzen, erreakzio garaian birsortu egiten baitira, eta horrenbestez, ez dira doituta dagoen ekuazio kimikoan azaltzen.

Katalisi prozesu motak

Bi motatakoak izan daitezke katalisiak:

  • Heterogeneoa, katalizatzailea erreaktiboen fase ezberdin batean badago. Gehienetan, katalizatzaile heterogeneoa solido bat izan ohi da, eta horren bitartez gasen nahasketa bat pasarazi daiteke: erreaktiboak.

    Katalizatzaile heterogeneoak oso mehe zatitutako metalak edo oinarri inerte batean zabalduta dauden oxido metalikoak dira. Hala, azalera aktiboa areagotu egiten da; erreakzioa azalera horretan gertatzen da.

    Horren adibide erakusgarri bat etenoaren hidrogenazioaren erreakzioa da, etanoa sortzeko. Giro tenperaturan eta presio atmosferikoan oso azkar ekoizten da, oso mehe zatituta dagoen nikelari esker.
  • Homogeneoa, katalizatzailea erreaktiboen fase berean dagoenean. Horren adibide bat hidrogeno peroxidoaren, H2O2, deskonposizioa da, ioduro ioiak agertzen direnean nabarmen bizkortzen baita erreakzioa.

    2 H2O2 (l) ® 2 H2O (l) + O2 (g)

    Erreakzioa bi alditan gertatzen da; katalizatzaile homogeneoa lehenengo zatian kontsumitzen den arren, bigarrenean berreskuratu egiten da.

    Prozesu katalitikoak oso ohikoak dira izaki bizidunen artean ere. Esate baterako, entzimek oso espezifikoak diren katalizatzaile biologiko bezala lan egiten dute; erreakzio biokimikoen abiadura 1012ra arteko faktoreetaraino igotzeko gai dira.

Erreakzio kimiko batean katalizatzaile batek duen ondorioa mekanismo alternatibo bat ematea da; mekanismo horrek aktibazio energia txikiagoa du.

Orria posta elektronikoz bidali

< * Bete beharreko alorrak

Eskerrik Asko.
artikuluan arrakastaz bidalita da.

cerrar ventana
Lagun iezaguzu hobetzen! Zure iritzia garrantzitsua da, eta horregatik eskertuko genizuke zure iritziak eta iradokizunak info@hiru.eus helbidera bidaltzea.

< * Bete beharreko alorrak
cerrar ventana

 

¿Qué son los iconos de "Compartir"?

 

Todos los iconos apuntan a servicios web externos y ajenos a HIRU.com que facilitan la gestión personal o comunitaria de la información. Estos servicios permiten al usuario, por ejemplo, clasificar , compartir, valorar, comentar o conservar los contenidos que encuentra en Internet.

¿Para qué sirve cada uno?

  • facebook

    Facebook

    Comparte con amigos y otros usuarios fotos, vídeos, noticias y comentarios personales, controlando la privacidad de los mismos.

     
  • eskup

    Eskup

    Conversa sobre los temas que te interesan y que proponen los expertos. Todo ello en 280 caracteres con fotos y vídeos. Lee, pregunta e infórmate.

     
  • delicious

    Twitter

    Contacta y comparte con amigos, familiares y compañeros de trabajo mensajes cortos (tweets) de no más de 140 caracteres.

     
  • tuenti

    Tuenti

    Conéctate, comparte y comunícate con tus amigos, compañeros de trabajo y familia.

     
  • technorati

    Google Buzz

    Comparte tus novedades, fotos y vídeos con tus amigos e inicia conversaciones sobre los temas que te interesan.

     
  • meneame

    Meneame

    Sitio web que se sirve de la inteligencia colectiva para dar a conocer noticias. Los usuarios registrados envían historias que los demás usuarios del sitio pueden votar.

     
 

 

cerrar ventana

Derechos de reproducción de la obra

 

Eusko Jaurlaritzaren Hezkuntza, Unibertsitate eta Ikerketa Sailarenak dira hiru.eus webgunearen eta bertan agertzen diren elementu guztien jabetza intelektualaren eskubideak.

Halere, baimenduta dago hezkuntzaren esparruan hiru.eus-eko edukiak erabiltzea, betiere webguneari aipamena egiten bazaio eta Creative Commons CC-BY-NC-SA lizentziaren baldintzapean.
Informazio gehiagorako: pdf dokumentua jaitsi (943,2k).

Eusko Jaurlaritzaren Hezkuntza, Unibertsitate eta Ikerketa Sailak bere buruari aitortzen dio, edozein unetan eta aurretiaz ohartarazi gabe, bere webguneko informazioa edota haren konfigurazioa edo itxura aldatzeko eta eguneratzeko ahalmena.

Eusko Jaurlaritzaren Hezkuntza, Unibertsitate eta Ikerketa Sailak ez du bermatzen ez dela akatsik egongo webguneko sarbidean, ezta han jasotako edukietan ere. Era berean, ez du ziurtatzen eduki hori behar bezala eguneratuta egongo denik. Dena den, beharrezko ahalegin guztia egingo du akats horiek saihesteko, eta, hala behar izanez gero, ahalik eta azkarren konpontzeko edo eguneratzeko.

Webgunera sartzea eta bertan jasotako informazioaz egiten den erabilera soilik erabiltzailearen erantzukizuna dira. Eusko Jaurlaritzaren Hezkuntza, Unibertsitate eta Ikerketa Sailak ez du inolako erantzukizunik izango webgunera sartzeak edo hango informazioa erabiltzeak sor litzakeen ondorio edo kalteen aurrean, bere eskumenen erabilera zehatzetan jarraitu behar dituen legezko xedapenak ezartzearen ondorio diren egintza guztietan izan ezik.

Eusko Jaurlaritzaren Hezkuntza, Unibertsitate eta Ikerketa Sailak ez du bere gain hartzen webgunean aipatzen diren kanpoko beste esteka batzuetara konektatzetik edo haietan jasotako edukietatik erator daitekeen inolako erantzukizunik.

Webgune honetan jasotako informazioa baimenik gabe edo oker erabiltzeak eta Eusko Jaurlaritzaren Hezkuntza, Unibertsitate eta Ikerketa Sailaren jabego intelektual eta industrialaren eskubideetan sorturiko kalte eta galerek legez dagozkion egintzak erabiltzeko bidea emango diote aipatutako Administrazioari, eta, hala badagokio, erabilera horren ondorio diren erantzukizunak hartuko ditu.

  Pribatutasuna

Interesatuak emandako datuak dagokion prozedura edo egintzan aurreikusitako helburuetarako baino ez dira erabiliko.

Eusko Jaurlaritzaren Hezkuntza, Unibertsitate eta Ikerketa Saileko Etengabeko Ikaskuntzako Zuzendaritza da datu horiek biltzen dituen fitxategiaren erantzulea, eta haren aurrean egikaritu ahal izango dira sartzeko, zuzentzeko, deuseztatzeko eta aurka egiteko eskubideak. Horretarako, eskura duzu info@hiru.eus helbide elektronikoa.

cerrar ventana