Mendeko perpaus substantiboak

Mendeko perpaus substantiboak perpaus elkartuan izenak edo izen-sintagmak egin ditzakeen betebeharrak egiten dituztenak dira (15.gaia ikusi): subjektua (12. gaia ikusi), objektu zuzena, zeharkako objektua, preposizio-osagarria, egilea (16. gaia ikusi), zirkunstantziala (17. gaia ikusi) eta izen-osagarria.

Mendekotasun substantiboaren adierazle formalak

  • Mendekotasun substantiboaren funtsezko egiturak que izenordainak sartutakoak dira, juntagailurik gabeko infinitibodunak:

    Quiero que vengas - Le ruego (que) me perdone.

    Me gusta mucho bañarme en el mar - Esperamos lograr un buen resultado.
  • Si konjuntzioak zehar-galderazko perpausak sartzen dituenean, galderazko perpaus osoa da. Galdetzaileek sartuta badaude, galderazko partziala da (13. gaia ikusi):

    Pregúntale si vendrá mañana (galderazko osoa: ¿Vendrás mañana?).

    Dígame cuánto le debo (galderazko partziala: ¿Cuánto le debo?).
  • Que (artikuluaren atzean), quien, cuanto eta cuando erlatiboek ez dute aurrekari garbirik (23. gaia ikusi): El que calla otorga - Quien mucho abarca poco aprieta.

Mendeko perpaus substantiboen egitura eta funtzioak
1 Que konjuntzio konpletiboak sartutako forma pertsonaleko adizkia duen perpausa (11. gaia ikusi)( 22. gaia ikusi). Subjektua: Parece mentira que me hayas hecho esto a mí.Me gustaría salir contigo.Objektu zuzena: No quiero que me vean así.Espero pasar contigo las navidades.Preposizio-osagarria: No se fían de que vuelvan.Me conformo con verte.Izen-osagarria: No se aportaron pruebas de que estuviera allí aquel día. Hay señales de haber frenado bruscamente.Adjektibo-osagarria: Está muy satisfecho de que hayas aprobado. No estoy seguro de poder ir.
2 Que konjuntzio konpletiboak sartutako forma pertsonaleko adizkia duen perpausa (11. gaia ikusi)( 22. gaia ikusi).
3 Que konjuntzio konpletiboak sartutako forma pertsonaleko adizkia duen perpausa (11. gaia ikusi)( 22. gaia ikusi). Que konjuntzio konpletiboak sartutako forma pertsonaleko adizkia duen perpausa (11. gaia ikusi)( 22. gaia ikusi).
4 Si juntagailuak sartutako zehar-galderazko perpausa. Que konjuntzio konpletiboak sartutako forma pertsonaleko adizkia duen perpausa (11. gaia ikusi)( 22. gaia ikusi).
6 Galdetzaile batek sartutako zehar-galderazko partziala. Objektu zuzena: Explícame cómo llegar a tu casa.Preposizio-osagarria: Me informaré de cuándo llega el tren de Valencia.Izen-osagarria: No respondió a la pregunta de cuántos hermanos tenía.

Mendeko substantiboen betebeharrak

  • Que partikularekin edo infinitiboarekin egindako mendeko egiturek ezin dituzte aditzaren akzioaren egilearen eta hartzailearen betebehar semantikoak hartu. Horregatik, subjektuaren funtzioan ager daitezkeen arren, oro har joskera inpertsonaletan egiten dute, ikuspuntu semantikotik (20. gaia ikusi). Mendeko perpaus horiek subjektu sintaktikoarena egiten dute gustar, importar, molestar, ocurrir erako aditzekin, edo ser aditzak eta atributu batek eratutako izen-predikatuekin (12. gaia ikusi). Mendekoa aditzaren atzean joan ohi da: Ocurre que no me gustan tus bromas.

    Zeharkako objektuaren betebeharra, oro har aditzaren akzioaren hartzailea adierazten duena, ez da que edo infinitiboa duten mendeko perpausek eginda.

    Sucede que entro en las sastrerías y en los cines

    marchito, impenetrable, como un cisne de fieltro

    navegando en un agua de origen y ceniza. [...]

    Sucede que me canso de mis pies y mis uñas

    y mi pelo y mi sombra.

    Sucede que me canso de ser hombre."

Pablo Neruda (1904-1973) olerkari txiletarraren "Walking around" olerkian, subjektua bezala erabiltzen da mendeko substantiboa. Proposizio horiek semantikoki inpertsonalak dira, eta hori erabiltzen du Nerudak neke existentzialaren ezinbestekotasuna eta unibertsaltasuna azpimarratzeko.

  • Artikulu maskulino zein femeninoa daraman quien edo por que partikulek sartutako mendeko adjektibo sustantibatuek, pertsonaren aurrekari ezkutua adierazten dutenek (23. gaia ikusi), subjektua, egile osagarria edo objektu zuzena bezala funtzionatu dezakete: Los que aparezcan en las listas no tendrán que hacer el examen (subjektu "egilea").

    Atributuaren funtzioan ez dago mendeko substantiborik, joskera ekuatiboetan edo identifikatzaileetan izan ezik (18. gaia ikusi), adibidez: Mi jefe es el que lleva el pelo largo.

    Proposizio substantiboen aurrean osagarri zirkunstantzial bezalako preposizio bat ager daiteke: Te he visto hacerlo desde que te conozco -Esto te pasa por no hacerme caso.

    Adberbio baten osagarriak diren substantiboak adberbio baten eta que emendiozko juntagailuak egindako loturazko lokuzioek sartuak dira (22. gaia ikusi): He terminado, así que me iré a dar un paseo.

Orria posta elektronikoz bidali

< * Bete beharreko alorrak

Eskerrik Asko.
artikuluan arrakastaz bidalita da.

cerrar ventana
Lagun iezaguzu hobetzen! Zure iritzia garrantzitsua da, eta horregatik eskertuko genizuke zure iritziak eta iradokizunak info@hiru.eus helbidera bidaltzea.

< * Bete beharreko alorrak
cerrar ventana

 

¿Qué son los iconos de "Compartir"?

 

Todos los iconos apuntan a servicios web externos y ajenos a HIRU.com que facilitan la gestión personal o comunitaria de la información. Estos servicios permiten al usuario, por ejemplo, clasificar , compartir, valorar, comentar o conservar los contenidos que encuentra en Internet.

¿Para qué sirve cada uno?

  • facebook

    Facebook

    Comparte con amigos y otros usuarios fotos, vídeos, noticias y comentarios personales, controlando la privacidad de los mismos.

     
  • eskup

    Eskup

    Conversa sobre los temas que te interesan y que proponen los expertos. Todo ello en 280 caracteres con fotos y vídeos. Lee, pregunta e infórmate.

     
  • delicious

    Twitter

    Contacta y comparte con amigos, familiares y compañeros de trabajo mensajes cortos (tweets) de no más de 140 caracteres.

     
  • tuenti

    Tuenti

    Conéctate, comparte y comunícate con tus amigos, compañeros de trabajo y familia.

     
  • technorati

    Google Buzz

    Comparte tus novedades, fotos y vídeos con tus amigos e inicia conversaciones sobre los temas que te interesan.

     
  • meneame

    Meneame

    Sitio web que se sirve de la inteligencia colectiva para dar a conocer noticias. Los usuarios registrados envían historias que los demás usuarios del sitio pueden votar.

     
 

 

cerrar ventana

Derechos de reproducción de la obra

 

Eusko Jaurlaritzaren Hezkuntza, Unibertsitate eta Ikerketa Sailarenak dira hiru.eus webgunearen eta bertan agertzen diren elementu guztien jabetza intelektualaren eskubideak.

Halere, baimenduta dago hezkuntzaren esparruan hiru.eus-eko edukiak erabiltzea, betiere webguneari aipamena egiten bazaio eta Creative Commons CC-BY-NC-SA lizentziaren baldintzapean.
Informazio gehiagorako: pdf dokumentua jaitsi (943,2k).

Eusko Jaurlaritzaren Hezkuntza, Unibertsitate eta Ikerketa Sailak bere buruari aitortzen dio, edozein unetan eta aurretiaz ohartarazi gabe, bere webguneko informazioa edota haren konfigurazioa edo itxura aldatzeko eta eguneratzeko ahalmena.

Eusko Jaurlaritzaren Hezkuntza, Unibertsitate eta Ikerketa Sailak ez du bermatzen ez dela akatsik egongo webguneko sarbidean, ezta han jasotako edukietan ere. Era berean, ez du ziurtatzen eduki hori behar bezala eguneratuta egongo denik. Dena den, beharrezko ahalegin guztia egingo du akats horiek saihesteko, eta, hala behar izanez gero, ahalik eta azkarren konpontzeko edo eguneratzeko.

Webgunera sartzea eta bertan jasotako informazioaz egiten den erabilera soilik erabiltzailearen erantzukizuna dira. Eusko Jaurlaritzaren Hezkuntza, Unibertsitate eta Ikerketa Sailak ez du inolako erantzukizunik izango webgunera sartzeak edo hango informazioa erabiltzeak sor litzakeen ondorio edo kalteen aurrean, bere eskumenen erabilera zehatzetan jarraitu behar dituen legezko xedapenak ezartzearen ondorio diren egintza guztietan izan ezik.

Eusko Jaurlaritzaren Hezkuntza, Unibertsitate eta Ikerketa Sailak ez du bere gain hartzen webgunean aipatzen diren kanpoko beste esteka batzuetara konektatzetik edo haietan jasotako edukietatik erator daitekeen inolako erantzukizunik.

Webgune honetan jasotako informazioa baimenik gabe edo oker erabiltzeak eta Eusko Jaurlaritzaren Hezkuntza, Unibertsitate eta Ikerketa Sailaren jabego intelektual eta industrialaren eskubideetan sorturiko kalte eta galerek legez dagozkion egintzak erabiltzeko bidea emango diote aipatutako Administrazioari, eta, hala badagokio, erabilera horren ondorio diren erantzukizunak hartuko ditu.

  Pribatutasuna

Interesatuak emandako datuak dagokion prozedura edo egintzan aurreikusitako helburuetarako baino ez dira erabiliko.

Eusko Jaurlaritzaren Hezkuntza, Unibertsitate eta Ikerketa Saileko Etengabeko Ikaskuntzako Zuzendaritza da datu horiek biltzen dituen fitxategiaren erantzulea, eta haren aurrean egikaritu ahal izango dira sartzeko, zuzentzeko, deuseztatzeko eta aurka egiteko eskubideak. Horretarako, eskura duzu info@hiru.eus helbide elektronikoa.

cerrar ventana